ISO 105-E03: Textiles — Tests for colour fastness — Part E03: Colour fastness to chlorinated water (swimming-pool water)
มาตรฐานสิ่งทอ – การทดสอบความคงทนของสี – ส่วนที่ E03: ความคงทนของสีต่อคลอรีนในน้ำ (น้ำในสระว่ายน้ำ)
วิธีการทดสอบ (Test Method)
การทดสอบนี้ใช้วิธีจำลองสภาวะที่สิ่งทอต้องสัมผัสกับสารคลอรีนที่ใช้ฆ่าเชื้อในสระว่ายน้ำ เพื่อดูว่าสารคลอรีนทำปฏิกิริยาให้สีของผ้าซีดจางหรือเปลี่ยนไปหรือไม่ มีขั้นตอนโดยสรุปดังนี้:
- การเตรียมสารละลาย: เตรียมสารละลายโซเดียมไฮโปคลอไรต์ (Sodium Hypochlorite – NaOCl) ให้มีค่า pH ควบคุมอยู่ที่ 7.50 ± 0.05 โดยปรับความเข้มข้นของแอคทีฟคลอรีนตามประเภทการใช้งานของผ้า 20 mg/l: สำหรับอุปกรณ์เสริม เช่น ผ้าเช็ดตัว ชุดคลุมอาบน้ำ หรือผ้าบุริมสระว่ายน้ำ
- การแช่ชิ้นงาน: นำชิ้นงานทดสอบ (ขนาดมาตรฐาน 40 x 100 มิลลิเมตร) แช่ลงในสารละลายที่เตรียมไว้ โดยใช้อัตราส่วนปริมาณน้ำต่อน้ำหนักผ้า (Liquor ratio) ที่ 100:1 เพื่อให้ผ้าเปียกชุ่มอย่างทั่วถึง
- การควบคุมอุณหภูมิและเวลา: ปิดภาชนะและนำไปใส่ในเครื่องปั่นทดสอบ เครื่อง Gyrowash ควบคุมอุณหภูมิที่ 27 ± 2 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 1 ชั่วโมงเต็มในสภาวะที่ไม่มีแสง
- การทำให้แห้ง: นำชิ้นงานออกมาบีบน้ำออก (ห้ามล้างน้ำเปล่าซ้ำ) แล้วนำไปแขวนตากให้แห้งในอากาศที่อุณหภูมิห้อง โดยหลีกเลี่ยงการโดนแสงแดดโดยตรง
การอ่านและประเมินผลการทดสอบ (Result Evaluation)
เมื่อชิ้นงานแห้งสนิท จะนำมาประเมินผลภายใต้ตู้เทียบสี (Color Matching Cabinet) เพื่อให้ได้แสงสว่างที่ได้มาตรฐาน โดยนำผ้าที่ผ่านการทดสอบมาวางเทียบกับผ้าชิ้นต้นฉบับที่ยังไม่ผ่านการทดสอบ
การให้คะแนนจะประเมินด้วยตาเปล่าโดยใช้ Grey Scale for Color Change ISO 105-A02 แถบสีเทามาตรฐานสำหรับประเมินการเปลี่ยนสี ซึ่งมีระดับคะแนนตั้งแต่ 1 ถึง 5 ดังนี้:
- ระดับ 5: สีไม่มีการเปลี่ยนแปลงเลย (ความคงทนดีเยี่ยม)
- ระดับ 4: สีเปลี่ยนแปลงเล็กน้อย (มักเป็นเกณฑ์มาตรฐานขั้นต่ำที่ผ่านการยอมรับทางการค้า)
- ระดับ 3: สีเปลี่ยนแปลงปานกลาง
- ระดับ 2: สีเปลี่ยนแปลงมาก
- ระดับ 1: สีซีดจางหรือเปลี่ยนแปลงอย่างรุนแรง (ความคงทนต่ำที่สุด)