การคำนวณน้ำหนักผ้าจากหน่วย GSM (Grams per Square Meter) ให้เป็น น้ำหนักรวมตามจำนวนหลา เป็นทักษะที่สำคัญมาก โดยเฉพาะงานม่านมอเตอร์ เพราะมอเตอร์แต่ละรุ่นจะมีขีดจำกัดในการรับน้ำหนัก (Load Capacity) หากคำนวณพลาดอาจทำให้มอเตอร์ทำงานหนักเกินไปหรือพังเร็วขึ้น
การเปลี่ยนค่า GSM เป็นน้ำหนักผ้าต่อหลา สำหรับงานม่านมอเตอร์
ในการนำเข้าผ้าจากต่างประเทศ มาตรฐานสากลจะระบุน้ำหนักเป็น GSM หรือกรัมต่อตารางเมตร ซึ่งเป็นค่าน้ำหนักที่คงที่ของเนื้อผ้านั้นๆ แต่ในประเทศไทยเราซื้อขายผ้าเป็น “หลา” และผ้าแต่ละม้วนมี “หน้าผ้า (Width)” ไม่เท่ากัน ดังนั้นเราจึงต้องแปลงค่าเหล่านี้เพื่อให้ได้น้ำหนักที่แท้จริงของผ้าม่านหนึ่งผืน

ความแตกต่างที่สำคัญ
เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนขึ้น ลองนึกถึงการชั่งน้ำหนักผ้า 2 วิธีนี้:
- GSM (Grams per Square Meter): คือการตัดผ้าเป็นสี่เหลี่ยมจัตุรัสขนาด 1 x 1 เมตร แล้วนำมาชั่ง วิธีนี้เป็นมาตรฐานสากลเพราะไม่ว่าผ้าจะหน้ากว้างเท่าไหร่ ค่า GSM จะคงที่เสมอเพื่อบอกความหนา/ความหนาแน่นของเนื้อผ้า
- G/Y (Grams per Linear Yard): คือการตัดผ้าตามความยาว 1 หลา (91.44 ซม.) โดยที่ “ความกว้าง” เท่ากับหน้าผ้าจริง (เช่น 137, 150, 300 เซนติเมตร) แล้วนำมาชั่ง
- ข้อดี: ช่วยให้คนทำผ้าหรือโรงงานคำนวณน้ำหนักรวมของผ้าทั้งม้วนได้ง่ายขึ้น หรือใช้คำนวณค่าขนส่งได้แม่นยำกว่า เพราะน้ำหนักนี้รวมความกว้างของผ้าเข้าไปแล้ว
ทำความรู้จักกับหน่วยวัดที่เกี่ยวข้อง
- GSM (g/m²): น้ำหนักผ้าต่อพื้นที่ 1 x 1 เมตร
- หน้าผ้า (Width): ในที่นี้สมมุติคือ 140 ซม. (หรือ 1.40 เมตร)
- ความยาว (Length): 1 หลา เท่ากับ 0.9144 เมตร
สูตรการคำนวณน้ำหนักผ้าต่อ 1 หลา
1: หาน้ำหนักผ้า ยาว 1 เมตร กว้าง 1 หน้าผ้า
น้ำหนักต่อเมตร GSM (กรัม) x หน้าผ้า (เมตร)
ตัวอย่าง: ผ้า 300 GSM x หน้ากว้าง 1.40 เมตร = 420 กรัม/หน้าผ้ายาวหนึ่งเมตร
2: แปลงจาก “เมตร” เป็น “หลา”
เนื่องจาก 1 หลา ยาวเพียง 0.9144 เมตร น้ำหนักต่อหลาจึงต้องน้อยกว่าน้ำหนักต่อเมตร
420 x 0.9144 = 384.05 กรัม(หลาต่อหน้าผ้า)
ปวดหัวใช่ม๊ะ เราทำสูตรคำนวณสำเร็จรูปให้แล้ว เพียง ใส่ น้ำหนัก GSM และ ความกว้างหน้าผ้า เท่านั้นจบเลย
ข้อควรระวังสำหรับม่านมอเตอร์
ในการเลือกมอเตอร์ นอกจากน้ำหนักผ้าที่คุณคำนวณได้แล้ว อย่าลืมบวกปัจจัยเหล่านี้เพิ่มเข้าไปด้วย:
- น้ำหนักอุปกรณ์: รางม่าน, ลูกล้อ, และชายถ่วง (Lead weight) มักจะบวกเพิ่มอีกประมาณ 1-2 กิโลกรัม ตามความยาวราง
- แรงเสียดทาน (Friction): หากรางมีความโค้ง หรือผ้าม่านมีความฝืด มอเตอร์จะต้องออกแรงมากกว่าน้ำหนักจริง
- Safety Factor: ควรเลือกมอเตอร์ที่รับน้ำหนักได้มากกว่าน้ำหนักรวมที่คำนวณได้ประมาณ 20-30% เพื่อการใช้งานที่ยาวนาน


